İZLEMELİ Mİ?

Çocuklar kaç dakika ya da saat televizyon izleyebilirler? Anne-babalardan en sık duyulan sorulardan biriydi eskilerde.’’ İzlemeseler olmaz mı?’ sorusuna anne babalardan gelen yanıtlar ise zengin. Renkleri şekilleri öğreniyor, sıkılıyor, başka bir meşguliyet bulamıyor diye samimi ifadeler ile dolu cevaplar aklımda kalanlar.

Televizyon olmadan olamaz diye düşündüğümüz ev ortamları çok uzak bir geçmiş olmasa da evlerde bunun yerini çoktan tabletler aldı. Tabi şimdilerde de tabletlerinin yerini de akıllı telefonlar aldı. Kafelerde, restoranda, otobüste hatta uçaklarda çocukların kullandıkları tabletlerle uslu uslu oturduklarını fark etmemek elde değil. Bakıcı kavramını üstlenmiş bu makinalar pratik ve zengin. Yeni nesillerde anne baba rolünde ki insanların hayatlarında ki değişimlere birebir eşleşme sağlamış durumda bu makinalar. Mükemmel bir uyum var.
Tüm gün iş yoğunluğu ile mücadele etmiş, kendi anne-babalarından daha fazla kazancı olan tabi daha da yıpranan, hayatlarında bir türlü memnuniyeti bulamayan ve çocuklarına enerjileri kalmayan bu insanlar bu rahatlatıcıyı vermekten geri duramıyorlar tabi soruları da kaç dakika ya da saat izleyebilirler oluyor bu doğrultuda.

İfade etmek isterim ki tabletle geçen zaman tabi ki tamamen vakit kaybı değil. Öngörülen gelecek akıllı telefonlarla yasayacağımız, hayalimizde dahi olmayan teknolojinin sunduğu fırsatlarla dolu. Toplum yapılanmalarında, farkındalıklarda sosyal medyanın etkisi bilinen bir gerçek. Sanal dünyada başlayan ekranda bitmeyen gerçek ve hayatımızda güçlü hissedilen bu etki devrim olarak bile nitelendirilebilir.
Araştırmalar; okul öncesi dönemde çocukların ekrana bakarken geçirdiği her vaktin dikkatinden, öğrenme hızından ve kendini kontrol etme becerisinden eksiltebildiği, dil ve düşünme becerilerine bir katkısı olmadığı öne sürse de az vakit planlanarak 3 yaşından sonra verilen akıllı cihazların az miktarda zararı olduğu söylenebilir. Çocuk psikiyatrları 2 yaşın altında bu durumun ‘’toksik’’ olduğu konusunda ısrarcı bir görüş birliğindeler. Bu kelime eksik kalan iletişimin oluşturduğu davranışalar için ifade edilmiş. Açıkça ifade edebilirim ki etkileşimli teknoloji geliştikçe ekranların tek taraflı ilişkisi zayıflayacaktır. Şu an var olan oyunlarda karşılıklı ilişki olmadığı aşikâr. Tıklamanın dokunmanın oluşturduğu değişikliğin bir ilişki olmadığı görünür bir gerçek. Ekranda olup bitenin tahmin edilebilirliği azaldıkça, ya da vereceği cevap belirsizleştikçe bahsedilen ilişki karşılıklı ilişki niteliğine yaklaşacaktır. Bu ilişki kişinin gelişimine katkı sağlayacaktır.

Başka bir açıdan bakıldığında ise anne babaların bu cihazların kullanımının savunucu olması altında yatan nedene bakıldığında çocuğa faydalı olması düşüncesinden çok gizli başka nedenler olabileceği tahmin edilebilecek kadar ortalıkta. Ekran ilişkisini bağımlık olarak adlandırmak birçok kavramla mümkün olsa da, sigarayı yasaklayan doktora bir iki tane içsem ne olur demekten farkı var mıdır çocuğum kaç dakika ya da saat televizyon izleyebilir sorusunun?

Peki, çocuk için yaptığımız düzenlemelerin özgürlüğüne engel olup olmadığı ya da sınırı geçip geçmediğini nasıl anlayabiliriz? Ölçüt ise basit bu düzenlemeden kim rahat ediyor? Anne baba daha rahat ediyorsa o zaman çocuk için bu düzenlemenin yapıldığından emin olunmalı. Anne –babanın rahat etmesi önemli ancak bu durumu çocuğa özgürlük veya disiplin olarak yansıtmamak son derece mühim bir konu… Bu konuda aileler neler yapabilir? Bu önerileri okurken kendi akıl süzgecinizden geçirerek karar almanız temennisiyle.

  • Anne-baba öncelikle model olarak kendi doğru kullanmalı örneğin yemekte iletişim kurulabilecek ortamlarda kullanmamalı.
  • Doğru diş fırçalama nasıl öğretiliyorsa teknolojik cihazlarda nasıl doğru kullanılır öğretilmeli
  • 3 yaş öncesinde elektronik medya ile tanıştırılmamalı
  • Kurallar net olmalı (sofrada kullanılmaz…)
  • 3-5 yaş arası 1 saat, 5 yaş sonrası 2 saat günde aşılmamalı
  • Uykudan 1 saat önce kullanılmamalı
  • Odasında TV ve bilgisayar bulunmamalı
  • Taşınabilir elektronik cihazlarla aynı odada uyunmamalı
  • Hobi edinmesi özendirilmeli
  • Ödül olarak teknolojik cihazların kullanımı verilmemeli
  • Sosyal medya hesabı 13 yaşına kadar takip ve kontrol edilmeli(güvenlik)
Tuba KINCAK
BİL Koleji Rehberlik Koordinatörü

Bu haberi paylaş